Relic Entertainment heeft een jaar na Chaos Rising een tweede standalone expansion uitgebracht voor zijn alomgeprezen Dawn of War II strategy-reeks. Het Warhammer 40 000 universum zal wel nooit een vredevolle plaats worden en ook nu zijn er weer werelden te redden en allerlei buitenaards gespuis te verdelgen.
De core-gameplay van de vorige delen blijft grotendeels onveranderd, maar Relic doet toch een inspanning om met deze nieuwe uitbreiding voorzichtig een aantal nieuwe elementen te introduceren. De vernieuwing valt grotendeels samen te vatten met het woord “keuze”. Waar je bij de vorige games de campagne enkel met de Space Marines kon spelen is dit nu ineens uitgebreid naar zes verschillende facties. Waar je je vroeger ook vooral moest behelpen met de verschillende Heroes kun je er nu ook voor kiezen om je leger op te bouwen uit normalere eenheden om zo de vijand met numeriek overwicht op de knieën te dwingen. Een goede uitbreiding op het vorige spel of eerder toegeven aan klassieke RTS clichés?
Oude bekenden en nieuwe gezichten
Het verhaal van Retribution speelt zich tien jaar na de gebeurtenissen in Chaos Rising af in het Aurelia-stelsel. De planeten in dit systeem worden bedreigd door de zogenaamde Exterminatus. Dit mag dan misschien wel klinken als een flauwe Harry Potter-toverspreuk, maar in het Warhammer universum staat dit voor de volledige uitroeiing van alle leven in een sterrenstelsel. Deze Exterminatus zal uitgevoerd worden door de Imperial Inquisition. Een aantal facties die zich hier ophouden, leggen zich daar natuurlijk niet zo maar bij neer en zullen trachten hun eigen plannen uit te voeren. Ze worden hiervoor al dan niet vrijwillig voor gerekruteerd door Inquisitor Adrastia.
Wie niet mag ontbreken zijn natuurlijk de stoere Blood Raven Space Marines. Ze zijn nog altijd op jacht naar het Black Legion en willen hun blazoen oppoetsen na de schande die ze opliepen in Chaos Rising. Ze zullen dan ook heldhaftig op zoek gaan naar het kwade om zo Aurelia te redden van de ondergang. Ook hun aartsvijanden de Chaos Marines van het Black Legion zijn van de partij en achtervolgen de Space Marines verbeten door Aurelia en zullen iedereen die hen daarbij in de weg staat genadeloos uitroeien. De Eldar zijn dan weer op zoek naar een aantal voorwerpen die ze een hoge culturele waarde toeschrijven en hebben dus ook een reden om de vernietiging van het stelsel een halt toe te roepen. De arme Orks crashen met hun Krooza op een planeet in Aurelia en zijn vooral uit op wraak op iedereen die iets met het ongeluk te maken heeft, met als kers op de taart het hoedje van Inquisitor Adrastia. Ook een groepje Tyranids ziet hun plannen om Aurelia te veroveren enigszins gedwarsboomd door de Exterminatus en zien zich genoodzaakt om hun toekomstig grondgebied van de ondergang te redden. Helemaal nieuw in de reeks zijn de Imperial Guard. Als onderdeel van het Imperium of Man hebben ze een steeds korter wordende tijdspanne om bewijs te verzamelen dat de Exterminatus toch niet nodig zou zijn.
Afgezien van uiterlijke verschillen de zes facties zijn er voldoende grote verschillen in speelstijl om meerde playthroughs te rechtvaardigen. Zo zijn Orks meer gericht naar close combat en zullen Tyranids proberen om de tegenstander met een numeriek overwicht te verpletteren. Het nadeel van de vele facties is wel dat het verhaal van de campagne niet zo meeslepend is als in eerdere delen. De missies liggen vast en enkel de omkadering verschilt een beetje per ras. Maar met een speeltijd van om en bij de twaalf uur per factie heb je toch een spel dat heel wat avonden mee kan, en dat voor een luttele dertig euro.
Grote oorlog op kleine schaal
De gameplay is weinig veranderd ten opzichte van de eerdere games, wat zeker geen slechte zaak is. Ieder level vang je dus nog steeds aan met een handvol helden. Je volgt altijd één van de vastgelegde paden naar je doel en pikt onderweg resources op waarmee je op enkele punten je leger kan aanvullen met extra eenheden. Gezien de beperktheid van de resources ben je best zuinig op die eenheden trouwens, of je helden kunnen er wel eens alleen voor komen te staan bij de finale van een level. De taak is dus nog altijd om met voldoende tactisch inzicht en minimale verliezen de map te veroveren.
De focus lijkt in Retribution wel een beetje verschoven te zijn naar de bijkomende eenheden. Waar deze in vroegere games vooral ter ondersteuning gebruikt werden, kan je nu een behoorlijk legertje opbouwen. Spijtig genoeg lijken de levels en pathfinding AI niet echt aangepast aan deze nieuwe situatie. Door de vele smalle doorgangen hebben je eenheden vaak de neiging om vast te blijven zitten. Als je een grotere groep eenheden naar een punt stuurt, en je aandacht even ergens anders vestigt, kom je vaak tot de vaststelling dat minstens de helft van je troepen halverwege hun route vast zijn komen te zitten. Maar wie het micromanagement van Dawn of War games gewoon is, zal hier snel rekening mee gaan houden. Omdat je een vrij groot en gebalanceerd leger kan opbouwen, wordt het spel soms wel iets te makkelijk. Door het goed gebruik van de abilities van je helden wordt je leger al snel vrijwel onoverwinnelijk. Het aangenaamst is dus om het spel op de klassieke Dawn of War-manier te spelen en vooral je helden voldoende aandacht te geven. Deze kunnen opnieuw bij ieder gestegen level nieuwe skills krijgen en je kan ze dus uitrusten met allerlei zaken die je de vijand afhandig kan maken.
Omdat je van planeet naar planeet reist is de omgeving afwisselend genoeg om interessant te blijven maar je zal toch hier en daar wat kopieerwerk uit andere delen herkennen. De grafische engine lijkt wat opgepoetst te zijn, maar vooral de individuele eenheden zijn goed afgewerkt en rijk aan details. Bloed spat als vanouds in het rond en beschutting wordt spectaculair aan flarden geschoten. Het geluid doet zijn job onopvallend maar behoorlijk, maar het stemwerk van de helden verdient zeker een pluim.
Stevige multiplayer
Relic heeft ook heel wat aandacht besteed aan de multiplayer. De eerste en misschien wel beste verandering is het vervangen van het gruwelijke Games for Windows Live door Steam. In Retribution heb je de keuze uit vier verschillende multiplayeropties. De meest klassieke maar veruit de minst leuke is een klassieke versus mode waarin spelers elkaars basis moeten vernietigen. Omdat het thuisvoordeel van de verdediger eigenlijk iets te groot is, duren deze spelletjes vaak veel te lang als de twee spelers ook maar een beetje competent zijn. Een alternatief is de Victory Points mode, waarin je een aantal nodes moet veroveren en zolang mogelijk moet verdedigen; ook niet de meest revolutionaire multiplayer. Misschien past Relic hier nog een mouw aan, maar eigenlijk is de rest van de multiplayer goed genoeg om deze modes gewoon over te slaan.
Zo kan je de volledige campagne in co-op spelen, wat het micromanagement een pak makkelijker maakt. Maar zeker op de moeilijkste instelling blijft het toch een pittige uitdaging en de regel dat een goed spel in co-op altijd een beter spel is gaat ook hier op. Ook The Last Stand, dat ook al als extraatje aan de eerdere games werd toegevoegd, is opnieuw aanwezig. Hierin probeer je met twee andere spelers zo lang mogelijk te overleven tegenover een eindeloze stroom vijanden. Er is ook een tweede map toegevoegd die zo mogelijk nog hectischer is dan de eerste. De nieuwe Imperial Guard factie heeft hier een eigen held gekregen: de Lord General, die waarschijnlijk zeer populair zal worden in deze mode omdat hij zich specialiseert in turrets.
